یدکیا | لوازم یدکی به وسعت ایران
سنسور دور موتور (که به آن سنسور RPM یا سنسور میللنگ – Crankshaft Position Sensor هم میگویند)، یکی از حیاتیترین قطعات در سیستم مدیریت موتور خودروهای انژکتوری است. برای درک بهتر، میتوان آن را «چشمِ کامپیوتر خودرو (ECU)» برای دیدنِ حرکتِ قلبِ تپنده موتور دانست.
در ادامه کاربردهای اصلی این سنسور را بررسی میکنیم:
۱. تعیین زمان دقیق جرقهزنی (احتراق)
ECU برای اینکه بتواند در لحظه مناسب شمع را جرقه بزند، باید دقیقاً بداند که هر پیستون در چه موقعیتی از سیلندر قرار دارد. سنسور دور موتور با ارسال سیگنال از وضعیت چرخش میللنگ، به ECU میگوید که زمان دقیق احتراق چه لحظهای است. اگر این سنسور نباشد، احتراق در زمان اشتباه رخ داده و موتور یا روشن نمیشود یا دچار احتراق ناقص (میسفایر) شدید میشود.
۲. زمانبندی پاشش سوخت
انژکتورها باید مقدار مشخصی سوخت را در لحظه ورود هوا به سیلندر بپاشند. سنسور دور موتور به ECU کمک میکند تا دور موتور را محاسبه کرده و بر اساس آن، زمان باز ماندن انژکتورها را تنظیم کند.
۳. تشخیص روشن بودن موتور و محاسبه دور (RPM)
سنسور دور موتور مسئول ارسال اطلاعات برای پشت آمپر است. وقتی شما عقربه دور موتور را در صفحه کیلومتر میبینید که حرکت میکند، این نتیجه پردازش اطلاعات همین سنسور است. همچنین ECU از طریق همین سنسور میفهمد که آیا موتور در حال چرخش است یا خاموش است (مثلاً برای قطع کردن پمپ بنزین در زمان خاموش بودن موتور).
۴. هماهنگی بین میللنگ و میلسوپاپ
در بسیاری از خودروهای پیشرفتهتر، ECU دادههای سنسور دور موتور را با «سنسور میلسوپاپ» مقایسه میکند تا از هماهنگی دقیق باز و بسته شدن سوپاپها با حرکت پیستونها اطمینان حاصل کند.
اگر این سنسور خراب شود چه اتفاقی میافتد؟
از آنجا که این سنسور یکی از «سنسورهای مرجع» برای ECU است، خرابی آن معمولاً علائم واضحی دارد:
- استارت خوردن و روشن نشدن موتور: چون ECU نمیداند موتور در حال چرخش است، فرمان پاشش سوخت یا جرقه نمیدهد.
- خاموش شدن ناگهانی موتور: ممکن است در حین رانندگی موتور ناگهان خاموش شود (بهخصوص زمانی که موتور گرم میشود).
- نوسان عقربه دور موتور: عقربه دور موتور در پشت آمپر ممکن است بیدلیل تکان بخورد یا روی صفر بماند.
- ریپ زدن و کاهش قدرت: عملکرد موتور به شدت ناپایدار میشود.
