یدکیا | لوازم یدکی به وسعت ایران
کاربرد دنده ۵ گیربکس خودرو — اوج راندمان و صرفهجویی در سوخت
دنده ۵، که به آن Overdrive Gear نیز گفته میشود، دندهای با نسبت انتقال پایینتر از ۱:۱ است. یعنی در این حالت، سرعت چرخش میللنگ موتور کمتر از سرعت چرخش چرخهاست. این ویژگی باعث میشود موتور با دور پایینتر کار کند در حالی که خودرو با سرعت بالا حرکت میکند.
هدف اصلی دنده ۵
دنده ۵ برای رانندگی در سرعتهای بالا و مسیرهای طولانی طراحی شده است. در این دنده، موتور در حالت بهینه (ECO Zone) فعالیت میکند و مصرف سوخت و صدای عملکرد موتور به طرز محسوسی کاهش مییابد.
کاربردها و مزایای اصلی دنده ۵:
- کاهش مصرف سوخت:
در بزرگراه یا جادههای بینشهری، استفاده از دنده ۵ باعث کاهش دور موتور (مثلاً از ۳۰۰۰ به حدود ۲۰۰۰ دور در دقیقه) میشود.
این کاهش دور منجر به مصرف کمتر بنزین و کاهش تولید آلایندهها میگردد.
- حرکت نرمتر و بیصداتر در سرعتهای بالا:
در دندههای پایینتر، موتور برای حفظ سرعت بالا باید بیشتر بچرخد و همین باعث صدای زیاد، استهلاک و حرارت بالای موتور میشود.
دنده ۵ به خودرو اجازه میدهد با سرعت بالا ولی در سکوت نسبی و بدون فشار زیاد بر موتور حرکت کند.
- افزایش طول عمر موتور و گیربکس:
کار کردن موتور با دور پایینتر در رانندگیهای طولانی، فشار حرارتی و مکانیکی بر روی قطعاتی مانند رینگ، پیستون و میللنگ را کاهش میدهد، که مستقیماً باعث افزایش عمر مؤثر پیشرانه میشود.
- رانندگی اقتصادی (Fuel Efficiency Mode):
در بسیاری از خودروهای مدرن، سیستم مدیریت موتور (ECU) با تشخیص قرار گرفتن در دنده ۵، نقشهی سوخت (Fuel Map) را تغییر میدهد تا احتراق اقتصادیتری انجام شود.
محدودیتها و هشدارها در استفاده از دنده ۵
- استفاده از دنده ۵ در سرعتهای پایین (زیر ۶۰ یا ۷۰ کیلومتر بر ساعت) باعث فشار مضاعف به موتور میشود و مصرف سوخت را برعکس، افزایش میدهد.
- در هنگام سبقت یا عبور از سربالاییها، لازم است پیش از فشردن پدال گاز شدید، به دنده ۴ یا ۳ برگشته تا گشتاور کافی در دسترس قرار گیرد.
- در خودروهای گیربکس اتوماتیک، حالت “Overdrive ON” معمولاً معادل فعال بودن دنده ۵ یا ۶ است. این حالت برای رانندگی شهری یا مسیرهای پر توقف توصیه نمیشود.
نکته فنی:
دنده ۵ در خودروهایی مانند پژو ۴۰۵، سمند، پراید و تندر ۹۰، با نسبت حدودی 0.82 تا 0.89 طراحی شده است. این نسبت نشاندهندهی حالت اقتصادی و سبک بودن دنده است. به همین دلیل در نمودار قدرت موتور، حداکثر توان در دندههای پایینتر بهدست میآید ولی راندمان انرژی در دنده ۵ بهینهترین حالت است.
