کاربرد دنده ۴ گیربکس خودرو — تعادل میان قدرت و مصرف سوخت
دنده ۴ در سیستم گیربکس دستی یا اتوماتیک، به عنوان دنده میانی با نسبت تقریباً ۱:۱ شناخته میشود. در این حالت، دور موتور تقریباً برابر با دور چرخدنده خروجی گیربکس است، بهطوریکه قدرت موتور بدون افت یا افزایش بیش از حد گشتاور به چرخها منتقل میشود.
به همین علت، دنده چهارم برای حرکت با سرعتهای متوسط در مسیرهای مستقیم ایدهآل است.
کاربردهای اصلی دنده ۴:
- حرکت در مسیرهای بینشهری با سرعت متوسط:
دنده ۴ بهترین گزینه برای رانندگی در بازه ۶۰ تا ۹۰ کیلومتر بر ساعت است. خودرو در این حالت مصرف سوخت متعادلی دارد و موتور در محدودهی بهینهی کاری خود قرار میگیرد.
- شتاب متوسط با فشار کمتر به موتور:
در هنگام سبقت یا افزایش سرعت ملایم، دنده ۴ توازن خوبی بین گشتاور و شتاب فراهم میکند. این دنده برای گذار از حالت شتابگیری به حالت راندمان بالا طراحی شده است.
- حرکت پایدار در سراشیبیها و مسیرهای مسطح:
در جادههای صاف یا سرازیریهای ملایم، دنده ۴ اجازه میدهد خودرو با کنترل کامل راننده حرکت کند بدون اینکه نیازی به تعویض زودهنگام دنده باشد.
- آمادهسازی برای ورود به دنده ۵ (Overdrive):
دنده ۴ سکوی انتقال به دنده ۵ است. راننده پس از افزایش تدریجی سرعت، میتواند برای کاهش مصرف سوخت و دور موتور، از دنده ۵ استفاده کند.
- کاهش صدای موتور و افزایش نرمی حرکت:
در مقایسه با دندههای پایینتر، دنده ۴ صدای عملکرد موتور را کاهش داده و لرزش کمتری به کابین منتقل میکند.
نکات فنی در استفاده از دنده ۴:
- تغییر به دنده ۴ معمولاً در دور موتور بین ۲۸۰۰ تا ۳۵۰۰ دور در دقیقه (RPM) انجام میشود.
- برای جلوگیری از کاهش شتاب یا فشار اضافی، از استفاده از دنده ۴ در شیبهای تند خودداری کنید.
- در گیربکسهای اتومات، دنده ۴ معمولاً همان حالت Drive (D4) یا Sport Mode است و بهصورت خودکار هنگام رسیدن به سرعت مناسب فعال میشود.
علائم مشکل در دنده ۴
- سخت جا رفتن یا تقه زدن هنگام تعویض از دنده ۳ به ۴
- لغزش یا سرخوردن دنده در دورهای بالا
- صدای ساییدن (Grinding) ناشی از خرابی همزمانگر (Synchronizer) یا دنده خروجی چهارم
در چنین شرایطی باید روغن گیربکس بررسی و در صورت لزوم، همزمانگر یا دنده آسیبدیده تعویض شود.
جمعبندی:
دنده ۴ در گیربکس خودرو، بهترین حالت رانندگی برای حرکت با سرعت پایدار و مصرف سوخت اقتصادی است. این دنده، پلی بین شتاب اولیه و راندمان بالا در بزرگراهها محسوب میشود.
یدکیا | لوازم یدکی به وسعت ایران

