یدکیا | لوازم یدکی به وسعت ایران
تسمه هیدرولیک (Hydraulic Belt) که معمولاً به آن تسمه دینام یا تسمه پروانه نیز گفته میشود، یکی از اجزای حیاتی در سیستم انتقال قدرت موتور خودرو است. این تسمه که معمولاً از جنس لاستیک مقاوم ساخته شده، نیروی چرخشی از پولی میللنگ موتور را به پولیهای سایر اجزا منتقل میکند.
کاربرد اصلی این تسمه، به حرکت درآوردن اجزایی است که برای عملکرد خود به نیروی چرخشی موتور نیاز دارند. در سیستمهایی که از تسمه هیدرولیک استفاده میکنند (یا تسمه دینام که وظایف مشابهی دارد)، این اجزا معمولاً شامل موارد زیر هستند:
۱. پمپ هیدرولیک فرمان (Power Steering Pump)
این مهمترین کاربرد تسمه هیدرولیک است. پمپ هیدرولیک فرمان، با چرخش خود، روغن هیدرولیک را تحت فشار قرار میدهد و این فشار، کمک میکند تا فرمان خودرو به راحتی بچرخد، به خصوص در سرعتهای پایین و هنگام پارک کردن.
- عملکرد: وقتی میللنگ موتور میچرخد، تسمه هیدرولیک پولی پمپ هیدرولیک را میچرخاند. این چرخش باعث میشود پمپ، روغن را از مخزن کشیده و با فشار به سمت سیستم فرمان هدایت کند.
- علائم خرابی: اگر تسمه هیدرولیک شل یا پاره شود، فرمان خودرو سنگین خواهد شد و چرخش آن دشوار میگردد.
۲. پمپ آب (Water Pump)
در بسیاری از خودروها، تسمه دینام (که گاهی تسمه هیدرولیک هم نامیده میشود) وظیفه چرخاندن پمپ آب موتور را نیز بر عهده دارد.
- عملکرد: چرخش پمپ آب توسط تسمه، باعث گردش مداوم مایع خنککننده در سیستم موتور و رادیاتور میشود و از داغ شدن بیش از حد موتور جلوگیری میکند.
- علائم خرابی: اگر تسمه شل یا پاره شود، پمپ آب از کار میافتد و موتور به سرعت داغ میکند (Overheating).
۳. دینام (Alternator)
این مورد نیز یکی از وظایف اصلی تسمه دینام است.
- عملکرد: دینام با چرخش توسط تسمه، برق مورد نیاز سیستم الکتریکی خودرو (مانند باتری، چراغها، سیستم صوتی و…) را تولید میکند.
- علائم خرابی: اگر تسمه شل باشد، دینام به درستی نمیچرخد و ممکن است چراغ هشدار باتری در صفحه کیلومتر روشن شود و باتری شارژ نشود.
۴. کمپرسور کولر (AC Compressor)
در اکثر خودروها، تسمه دینام یا تسمه مجزایی، کمپرسور سیستم تهویه مطبوع (کولر) را نیز به حرکت در میآورد.
- عملکرد: چرخش کمپرسور توسط تسمه، باعث فشرده شدن گاز کولر و شروع سیکل خنکسازی داخل کابین میشود.
- علائم خرابی: اگر تسمه مربوط به کمپرسور پاره شود یا شل باشد، کولر خودرو باد گرم میزند و دیگر خنک نمیکند.
۵. پولی هرزگرد (Idler Pulley) و پولی سفتکننده (Tensioner Pulley)
این پولیها برای تنظیم کشش تسمه و هدایت صحیح آن به کار میروند و خود توسط بلبرینگهایی میچرخند که ممکن است نیاز به تعویض داشته باشند.
علائم خرابی تسمه هیدرولیک (تسمه دینام)
- صدای سوت یا جیغ: این رایجترین نشانه است که معمولاً هنگام استارت زدن، یا در لحظاتی که بار زیادی روی موتور است (مانند روشن کردن کولر)، شنیده میشود. این صدا ناشی از لغزش تسمه روی پولیهاست.
- ترک خوردگی، پوسیدگی یا ساییدگی: بررسی چشمی تسمه نشان میدهد که آیا دچار فرسودگی فیزیکی شده است یا خیر.
- شل شدن تسمه: اگر تسمه بیش از حد شل شود، روی پولیها خوب نمینشیند و کارایی خود را از دست میدهد. (معمولاً توسط سفتکننده یا تنظیمکننده کشش تسمه، تنظیم میشود).
- پاره شدن تسمه: این بدترین حالت است که منجر به از کار افتادن تمام اجزایی میشود که توسط آن تسمه تغذیه میشوند.
